# Chonodromalacja rzepki: nie taki diabeł straszny

> Chonodromalacja rzepki brzmi groźnie, ale często jest mniej poważna niż sugeruje diagnoza. Co oznacza ten problem i kiedy warto podjąć leczenie?

Autor: Dorian Rochowski · Opublikowano: 2024-11-19
Źródło: https://fitnessowy.net/chonodromalacja-rzepki-nie-taki-diabel-straszny/

Chonodromalacja rzepki to dość częsty problem, znany dobrze zarówno w środowisku biegowym, kolarskim jak i wśród osób trenujących siłowo. C**hoć sama nazwa schorzenia brzmi groźnie, to w rzeczywistości jest to dość powszechna dolegliwość, dotykająca znaczną część populacji**. Większość osób nawet nie zdaje sobie sprawy z tego, że ten problem ich dotyczy. Wykrywanie tego schorzenia pojawia się często po 30 roku życia, gdy wiele osób - dotychczas nieaktywnych - wraca do sportu, i wraz z pojawiającymi się pierwszymi objawami przeciążenia organizmu udają się do ortopedy na konsultację. Tam - niejako przy okazji - dowiadujemy się, że nas ten problem dotyczy. I tutaj dalsza ścieżka się mocno różni - zależnie od tego, na jakiego lekarza trafimy. **Mi 14 lat temu ortopeda zdiagnozował ból kolana jako chonodromalację rzepki 2/3 stopnia, i stwierdził że sport będę już tylko oglądał w telewizji.** Gdybym go wtedy posłuchał, nie byłoby tego bloga, nie miałbym swojego studia treningu personalnego, i nie przejechałbym dziesiątek tysięcy kilometrów na rowerze. Sięgnąłem po drugą opinię, zacząłem trenować siłowo (z głową) i obecnie - mimo 40 lat na karku - moje kolana mają się bardzo dobrze.

Bo musisz wiedzieć, że **dobrze zaplanowany trening oraz kompetentna opieka medyczna pozwalają w wielu przypadkach nie tylko zatrzymać postęp choroby, ale nawet cofnąć niektóre zmiany degeneracyjne.** Czego ja sam jestem dobrym przykładem.

## Czym jest chonodromalacja rzepki?

Chonodromalacja rzepki to schorzenie, które polega na degeneracji chrząstki znajdującej się pod rzepką. Jest to jedna z najczęściej diagnozowanych przez ortopedów dolegliwości dotyczących stawu kolanowego. Szacuje się, że nawet 70% osób po 50. roku życia może mieć objawy chonodromalacji. Problem ten dotyka jednak nie tylko osób starszych – coraz częściej pojawia się także u młodszych osób. Dotyczy zarówno tych aktywnych fizycznie, jak i tych prowadzących siedzący tryb życia i zmagających się np. z nadwagą lub otyłością.

**Głównym objawem chonodromalacji jest ból w przedniej części kolana, nasilający się podczas chodzenia po schodach, kucania, klękania czy długotrwałego siedzenia z zgiętymi nogami.** Osoby trenujące z tym schorzeniem mogą także odczuwać trzeszczenie lub tarcie w stawie kolanowym podczas ruchu.

Ciekawostka: W Turcji przeprowadzono badanie, w trakcie którego przeanalizowano wyniki badań rezonansem magnetycznym ponad 1800 pacjentów, zgłaszających się z różnych powodów do szpitala. W grupie testowej (średnia wieku 39 lat) zmiany wykryto u 46,5% kobiet oraz 24% mężczyzn. Najczęściej diagnozowano chonodromalację II i III Stopnia[1]

![](https://fitnessowy.net/wp-content/uploads/2024/11/228292584_58dd2e56-29ae-45f3-aac3-a62597b3a8d9-1024x614.jpg)

*Obrazowe przedstawienie chonodromalacji.*

## Stopnie zaawansowania chonodromalacji

Chonodromalacja rzepki może mieć różne nasilenie – od delikatnych zmian, dających minimalne objawy, po zaawansowane stadium choroby, znacznie utrudniające funkcjonowanie. Wyróżnia się cztery stopnie zaawansowania tego schorzenia[2]:

- **I stopień** – charakteryzuje się niewielkimi zmianami w chrząstce, które są widoczne tylko podczas badania artroskopowego. Na tym etapie pacjent zazwyczaj nie odczuwa żadnych dolegliwości.
- **II stopień** – zmiany w chrząstce są bardziej zaawansowane, pojawiają się jej naderwania i rozwłóknienia. Mogą występować okresowe dolegliwości bólowe, szczególnie podczas obciążania stawu.
- **III stopień** – dochodzi do dalszej degradacji chrząstki, która staje się cieńsza i traci swoją gładką powierzchnię. Ból jest bardziej nasilony i pojawia się częściej, utrudniając codzienne funkcjonowanie.
- **IV stopień** – najbardziej zaawansowane stadium, w którym chrząstka ulega znacznemu ścieńczeniu, a w niektórych miejscach może całkowicie zanikać, odsłaniając powierzchnię kości. Na tym etapie ból jest silny i stały, a funkcjonowanie stawu jest znacznie ograniczone.

## Czy z chonodromalacją można trenować?

**Odpowiedź na to pytanie zależy od stopnia zaawansowania choroby**. W przypadku zmian I i II stopnia, dobrze zaplanowany trening siłowy może przynieść wiele korzyści – wzmocnienie mięśni otaczających staw kolanowy pozwala odciążyć i ustabilizować rzepkę, co z kolei hamuje postęp choroby, a nawet może cofnąć niektóre zmiany degeneracyjne[3].

Trzeba pamiętać jednak, że trening musi być odpowiednio dostosowany do możliwości ćwiczącego i nie powodował nasilenia dolegliwości bólowych. Warto plan treningowy w takiej sytuacji skonsultować z dobrym fizjoterapeutą lub trenerem, którzy pomogą dobrać właściwe ćwiczenia i obciążenia.

Zwykle w tym przypadku przez pewien czas zaleca się ograniczenie aktywności nadmiernie obciążających staw kolanowy, do których przede wszystkim zaliczamy bieganie i skakanie. Unikamy też dużych obciążeń w przypadku ćwiczeń na dolne partie ciała, a podstawą naszego planu treningowego są ćwiczenia mające na celu ustabilizować staw kolanowy przez wzmocnienie mięśni otaczających kolano. Do takich ćwiczeń zaliczamy np. [Poliquin Step Up](https://fitnessowy.net/poliquin-step-up/), czy też ćwiczenie Terminal Knee Extension.

W przypadku bardziej zaawansowanych zmian (III i IV stopień), konieczna jest konsultacja z ortopedą lub fizjoterapeutą specjalizującym się w urazach kolan. W zależności od nasilenia objawów, może być zalecane czasowe odciążenie stawu, fizjoterapia, a w niektórych przypadkach także leczenie operacyjne.

## Czy suplementy mogą pomóc w walce z chonodromalacją?

Niektóre suplementy diety mogą wspomagać leczenie chonodromalacji rzepki, choć ich skuteczność nie zawsze jest potwierdzona naukowo. Najczęściej stosowane są preparaty zawierające **glukozaminę** i **chondroitynę**, które mają działanie chondroprotekcyjne, czyli wspomagają odbudowę chrząstki stawowej[4]. Warto jednak pamiętać, że suplementy nie zastąpią odpowiedniego leczenia i rehabilitacji zaleconej przez lekarza.

### Zastrzyki dostawowe w leczeniu chonodromalacji rzepki

W niektórych przypadkach, gdy ból i ograniczenie funkcji stawu są znaczne, a inne metody leczenia nie przynoszą oczekiwanych efektów, lekarz może zalecić wykonanie zastrzyków dostawowych. Najczęściej stosuje się **iniekcje z kwasu hialuronowego**, który ma działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i regenerujące chrząstkę[5].

Inną opcją są **zastrzyki z osocza bogatopłytkowego (PRP)**, które zawiera duże stężenie czynników wzrostu, wspomagających gojenie tkanek[6]. Zastrzyki dostawowe mogą przynieść ulgę w dolegliwościach, jednak ich działanie jest czasowe i zazwyczaj konieczne jest powtarzanie zabiegów co kilka miesięcy.

## W kilku słowach

Chonodromalacja rzepki to częsty problem, pojawiający się u wielu ćwiczących. Szczególnie często jest diagnozowana po 30. roku życia. Choć brzmi groźnie, nie musi oznaczać końca aktywności fizycznej. W początkowych stadiach choroby, odpowiednio dobrany trening siłowy może pomóc zatrzymać postęp zmian, a nawet cofnąć niektóre z nich. Kluczowe jest jednak, aby ćwiczyć z głową i nie przeciążać stawów, a w razie nasilenia dolegliwości – skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą. Z chonodromalacją można żyć i cieszyć się aktywnością fizyczną – wymaga to tylko nieco więcej uwagi i dostosowania treningu do swoich możliwości.

#### Źródła

(1) Erdem Arslan, Türker Acar, Zehra Hilal Adıbelli. Patellar Chondromalacia in Turkish Population: Prevalence and Relationship with Patella Types, Anatol J Med . 2018; 28(2): 83-88

(2) Curl WW, et al. Cartilage injuries: a review of 31,516 knee arthroscopies. Arthroscopy. 1997;13(4):456-60.

(3) Fransen M, McConnell S. Exercise for osteoarthritis of the knee. Cochrane Database Syst Rev. 2008;(4):CD004376.

(4) Bruyère O, et al. Total joint replacement after glucosamine sulphate treatment in knee osteoarthritis: results of a mean 8-year observation of patients from two previous 3-year, randomised, placebo-controlled trials. Osteoarthritis Cartilage. 2008;16(2):254-60.

(5) Petrella RJ, Petrella M. A prospective, randomized, double-blind, placebo controlled study to evaluate the efficacy of intraarticular hyaluronic acid for osteoarthritis of the knee. J Rheumatol. 2006;33(5):951-6.

(6) Sánchez M, et al. Plasma rich in growth factors to treat an articular cartilage avulsion: a case report. Med Sci Sports Exerc. 2003;35(10):1648-52.