Gainer (odżywka węglowodanowo-białkowa w proszku) to wygodne kalorie w płynie dla osób mających kłopot z dojedzeniem tego, czego potrzebują do budowania masy. Jako trener personalny traktuję gainery jak narzędzie do jednego zadania: uzupełnienia braków kalorycznych. Nie jest to magiczna pigułka na przyrost beztłuszczowej masy mięśniowej – wręcz przeciwnie, trzeba tutaj bardzo uważać na ilość zjadanej odżywki. Kilogram proszku to zwykle około 3800 kcal, producenci nie szczędzą tutaj różnego rodzaju cukrów, więc często gainery smakują lepiej niż klasyczne białko. Gainer jest też wyraźnie tańszy – 1000 kcal dostarczonych z proszku kosztuje mniej więcej 12-16 zł. Tanie kalorie są jednak dobrym zakupem tylko wtedy, gdy faktycznie brakuje ich w naszej diecie.
- 1. Czym jest gainer?
- 2. Gainer czy białko?
- 3. Ile kalorii dołożyć na masie?
- 4. Co daje zbyt duża nadwyżka?
- 5. Dla kogo jest gainer?
- 6. Jak czytać skład gainera?
- 7. Domowy koktajl na masę
- 8. Od czego bym zaczął?
- 9. Najczęstsze pytania
- 9.a Czy gainer jest lepszy od białka?
- 9.b Kiedy pić gainer?
- 9.c Czy po gainerze się tyje?
Czym jest gainer?
Gainer to w przeważającej części węglowodany z dodatkiem białka. Najczęściej mamy do czynienia z maltodekstryną i dekstrozą, czasem z mielonymi płatkami owsianymi. Białko (zwykle koncentrat białka serwatki) stanowi od kilkunastu do około trzydziestu kilku procent masy proszku. Jest więc raczej dodatkiem aniżeli głównym składnikiem, o czym warto pamiętać przy czytaniu etykiety.
Maltodekstryna to produkt hydrolizy skrobi, czyli łańcuchy glukozy o mało słodkim smaku, szybko wchłaniane w jelicie. Ma wysoki indeks glikemiczny, zbliżony do czystej glukozy. Stąd odżywka oparta na maltodekstrynie i dekstrozie to w praktyce szybko wchłaniane węglowodany z domieszką białka. Produkty bazujące na owsie mają w składzie mniej cukrów, co dobrze widać na trzech gainerach z polskich sklepów (ceny z 20 listopada 2026 roku, opakowania 1000 g):
| Produkt | kcal na 100 g | Białko na 100 g | Węglowodany na 100 g | Cukry na 100 g | Cena za 1 kg |
|---|---|---|---|---|---|
| Trec Mass XXL | 385 | 19 g | 74 g | 23 g | od 45 zł |
| Olimp Gain Bolic 6000 | 376 | 15 g | 75 g | 32 g | od 46 zł |
| KFD Premium X-Gainer | 385 | 34 g | 52 g | 15 g | od 47 zł |
Kaloryczność wszystkich trzech jest niemal identyczna, różnią się za to proporcje. Trec Mass XXL to w 57% maltodekstryna, w 24% koncentrat białka serwatki i w 11% dekstroza, a porcja 70 g daje 269 kcal i 13 g białka. Olimp Gain Bolic 6000 w 80% składa się z kompleksu węglowodanowego (maltodekstryna, dekstroza) i ma dodatek kreatyny (1,5 g na 100 g) oraz tauryny. Produkt KFD opiera się na mielonych płatkach owsianych (36%). Ma ponad dwa razy więcej białka od Gain Bolic i przy tym najniższą cenę.
Gainer czy białko?
Odżywka białkowa uzupełnia w diecie białko, gainer uzupełnia kalorie, i od tej różnicy zaczynamy każdy wybór. Jeśli jesz wystarczająco dużo i brakuje Ci jedynie białka, puszka węglowodanów z dodatkiem serwatki nie wniesie do diety niczego potrzebnego poza zbędnymi kaloriami. Wtedy lepiej sięgnąć po zwykłe białko w proszku. O rodzajach odżywek białkowych możesz przeczytać tutaj.
Inaczej ma się sprawa z osobami szczupłymi z natury, mającymi kłopot z nabraniem masy. Takim podopiecznym zwykle polecam zamianę klasycznego białka potreningowego na gainera. Jeden szejk po treningu dorzuca wtedy więcej kalorii bez dokładania kolejnego posiłku do dnia. U ektomorfików dylemat „gainer czy białko” rozstrzyga się więc zwyczajnie na korzyść kalorii.
Ile kalorii dołożyć na masie?
Przegląd zaleceń dla kulturystów poza sezonem z 2019 roku[1] mówi o nadwyżce 10-20% ponad zapotrzebowanie. Masa ciała ma przy tym rosnąć o 0,25-0,5% tygodniowo u początkujących i średnio zaawansowanych, a zaawansowani powinni przybierać wolniej. Białka autorzy zalecają 1,6-2,2 g na kilogram masy ciała dziennie. Dla nas oznacza to, że nadwyżka kaloryczna na masie nie musi być duża, a tempo przybierania łatwo kontrolować zwykłą wagą łazienkową.
Załóżmy, że ważysz 70 kg i potrzebujesz 2600 kcal dziennie. Nadwyżka 10-20% to wtedy 260-520 kcal, a przyrost 0,25-0,5% tygodniowo oznacza 175-350 g na wadze. Mówimy więc o jednym dodatkowym, porządnym posiłku albo koktajlu. Jeśli waga rośnie wyraźnie szybciej, dokładamy za dużo.
Co daje zbyt duża nadwyżka?
Badanie z 2013 roku[2] objęło 39 elitarnych sportowców trenujących siłowo 4 razy w tygodniu przez 8-12 tygodni. Grupa z planem posiłków jadła około 3585 kcal, a grupa jedząca dowolnie około 2964 kcal. Masa ciała wzrosła o 3,9% wobec 1,5%, masa tłuszczowa o około 15% wobec 3%. Przyrost masy beztłuszczowej nie różnił się przy tym istotnie między grupami. Wynika z tego tyle, że dodatkowe kalorie ponad umiarkowaną nadwyżkę poszły głównie w tłuszcz.
Badanie z 2023 roku[3] objęło osoby trenujące siłowo i przez 8 tygodni porównywało nadwyżkę 5%, nadwyżkę 15% i brak nadwyżki. Nie wykazało wyraźnych różnic w grubości mięśni ani w sile w przysiadzie. Im szybciej rosła masa ciała, tym większy był za to przyrost fałdów skórnych. Autorzy wnioskują, że większa nadwyżka zwiększa przede wszystkim przyrost tłuszczu. Picie gainera „do woli” obok normalnego jedzenia to prosta droga do takiego scenariusza, stąd porcję trzeba wliczać w dzienny bilans.
Nie oznacza to, że przy budowaniu masy trzeba bać się każdej kalorii. Umiarkowana nadwyżka z przeglądu z 2019 roku jest rozsądnym celem. Odżywka ma sens wtedy, gdy pomaga ją osiągnąć osobie mającej z jedzeniem kłopot.
Dla kogo jest gainer?
Moim zdaniem taka odżywka przyda się w kilku konkretnych sytuacjach. Ich wspólnym mianownikiem jest trudność z dojedzeniem kalorii:
- Osoba z małym apetytem łatwiej wypije część dziennych kalorii, niż zje kolejny talerz obiadu.
- Osoby bardzo aktywne mogą mieć zapotrzebowanie tak duże, że trudno je pokryć samym jedzeniem.
- Studenci i osoby pracujące bez czasu na regularne posiłki zyskują szybki posiłek możliwy do zabrania w bidonie.
Gainera nie polecam osobom z nadwagą ani nikomu, kto bez problemu dojada swoje kalorie. W takim przypadku kilkaset kcal z puszki ląduje na szczycie i tak wystarczającej diety. Opisane wyżej badania pokazują, czym kończy się zbyt duża nadwyżka.
Jak czytać skład gainera?
Pierwsza rzecz do sprawdzenia to ilość białka na 100 g, bo w trzech porównanych odżywkach waha się ona od 15 do 34 g. Następnie patrzymy na cukry: Gain Bolic 6000 ma ich 32 g na 100 g, produkt KFD 15 g, przy niemal identycznej kaloryczności. Jeśli chcesz mniej cukrów, a więcej białka, szukaj odżywek opartych na owsie i koncentracie serwatki zamiast tych na samej maltodekstrynie i dekstrozie.
Trzecia sprawa to dodatki. Część gainerów zawiera też kreatynę, co pomaga o niej nie zapominać. Dawkę dobrze jest przy tym przeliczyć na swoją porcję (w Gain Bolic 6000 to 1,5 g na 100 g). Co do smaku: mi osobiście do gustu bardzo przypadły produkty Biotecha (linia Hyper Mass), ale to już mocno indywidualna sprawa, co komu posmakuje.
Domowy koktajl na masę
Zanim kupisz pierwszą puszkę, możesz sprawdzić, czy kalorie w płynie w ogóle Ci odpowiadają. Podobny koktajl zrobisz w blenderze z czterech składników (wartości według tabel USDA):
- 80 g płatków owsianych daje 303 kcal i 10,6 g białka.
- 400 ml mleka 2% daje 200 kcal i 13,2 g białka.
- Banan ważący około 120 g dorzuca 107 kcal.
- 30 g masła orzechowego to 179 kcal i 6,7 g białka.
Razem daje to około 790 kcal, 32 g białka i 107 g węglowodanów. To mniej więcej tyle kalorii, co trzy porcje (po 70 g) Mass XXL rozrobione z wodą. Trzy takie porcje dostarczają około 40 g białka, więc domowa wersja niewiele im ustępuje, a składniki kupimy w zwykłym sklepie spożywczym.
Od czego bym zaczął?
Przy normalnym apetycie zacznij od jedzenia, trzymaj nadwyżkę w granicach 10-20% i pilnuj, żeby waga rosła o 0,25-0,5% tygodniowo. Jeśli dojadanie przychodzi Ci z trudem, wypróbuj domowy koktajl. Gainer potraktuj jako wygodny zamiennik na dni bez czasu na blender albo jako szejk po treningu w miejsce białka. Spośród odżywek wybrałbym produkt z większą ilością białka i mniejszą ilością cukrów. Porcję dobrałbym tak, żeby razem z jedzeniem mieścić się w zaplanowanej nadwyżce.
Najczęstsze pytania
Czy gainer jest lepszy od białka?
Nie, to odżywki do innych zadań. Odżywka białkowa uzupełnia białko, a odżywka węglowodanowo-białkowa dostarcza głównie kalorii z węglowodanów. Ma sens u osób mających kłopot z dojedzeniem tego, czego potrzebują.
Kiedy pić gainer?
Liczy się bilans kalorii z całego dnia, więc pora nie ma dużego znaczenia. Najwygodniej wypić porcję po treningu zamiast zwykłego białka albo między posiłkami.
Czy po gainerze się tyje?
Tyje się od nadwyżki kalorii, niezależnie od ich źródła. Jeśli odżywka dokłada kalorii ponad nadwyżkę rzędu 10-20%, badania pokazują, że przybywa głównie tłuszczu bez większego przyrostu mięśni.
Newsletter treningowy
Uruchomiłem w końcu newsletter. Jeśli się zapiszesz, nie częściej niż raz w tygodniu otrzymasz e-mail z zestawieniem najciekawszych artykułów ostatnich dni, wybranymi treściami około-treningowymi oraz informacjami o godnych uwagi promocjach.
Obiecuję nie spamować :)




