Pokolenie otyłych dzieci: liczba potroi się do 2050!

Mam dla Ciebie wieści, które powinny zaniepokoić każdego rodzica, trenera i osobę pracującą z młodzieżą. Naukowcy z Murdoch Children’s Research Institute opublikowali w The Lancet badanie, które brzmi jak scenariusz dystopijnego filmu: do 2050 roku co szóste dziecko na świecie będzie otyłe. To nie prognoza – to ostrzeżenie.

I mamy zaledwie kilka lat, żeby to zmienić.

Badacze przeanalizowali dane z 204 krajów i terytoriów, wykorzystując Global Burden of Diseases Study z 2021 roku. Wyniki są alarmujące: w ciągu najbliższych 25 lat jedna trzecia dzieci i młodzieży na świecie będzie miała nadwagę (385 milionów) lub otyłość (360 milionów). To łącznie 745 milionów młodych ludzi z problemami wagowymi.

Epidemia, która wymknęła się spod kontroli

Między 1990 a 2021 rokiem globalna liczba przypadków otyłości wśród osób w wieku 5-24 lat potroiła się, wzrastając o 244% do 174 milionów. W 2021 roku 493 miliony dzieci i młodzieży miało nadwagę lub otyłość. To jasny sygnał, że dotychczasowe podejście do walki z otyłością kompletnie zawiodło całe pokolenie.

Dr Jessica Kerr z MCRI nie pozostawia złudzeń: „Dzieci i młodzież pozostają najbardziej wrażliwą grupą w epidemii otyłości. Prewencja jest kluczowa, ponieważ otyłość rzadko ustępuje po okresie dojrzewania”. A konsekwencje? Cukrzyca, nowotwory, choroby serca, problemy z oddychaniem, płodnością i zdrowiem psychicznym. Otyłe dzieci żyją krócej – i to nie jest przesada, to fakt potwierdzony badaniami.

Geografia otyłości: kto jest najbardziej zagrożony?

Prognozy wskazują, że najwyższe wskaźniki otyłości będą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, na Wyspach Cooka, Nauru i Tonga. Ale największa liczba otyłych dzieci i młodzieży będzie w Chinach, Egipcie, Indiach i Stanach Zjednoczonych – po prostu ze względu na wielkość populacji.

Australia doświadcza jednych z najszybszych wzrostów otyłości na świecie. Dziewczęta są już bardziej narażone na otyłość niż na nadwagę. Do 2050 roku w grupie wiekowej 5-24 lata 2,2 miliona Australijczyków będzie otyłych, a 1,6 miliona będzie miało nadwagę.

Globalnie, do 2050 roku więcej chłopców w wieku 5-14 lat będzie otyłych niż z nadwagą. Dr Kerr ostrzega: „Bez pilnych reform politycznych, przejście do otyłości będzie szczególnie szybkie w północnej Afryce, na Bliskim Wschodzie, w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, gdzie wzrost pokrywa się z wysoką liczbą ludności i ograniczonymi zasobami”.

Środowisko, które tuczy nasze dzieci

Profesor Susan Sawyer z MCRI podkreśla coś fundamentalnego: „Choć ludzie i rodziny mogą starać się równoważyć swoją aktywność fizyczną, dietę i sen, wszystko w naszym otoczeniu działa przeciwko tym wysiłkom”. Nie możemy dłużej obwiniać ludzi za ich wybory. To nie jest kwestia indywidualnej słabości – to systemowy problem wymagający systemowych rozwiązań.

Badacze wzywają rządy do wdrożenia wielokomponentowych strategii, które zmniejszą czynniki napędzające otyłość. Co konkretnie? Opodatkowanie napojów słodzonych cukrem, zakaz reklam junk foodu skierowanych do dzieci i młodzieży, finansowanie zdrowych posiłków w szkołach podstawowych i średnich. Ale to dopiero początek – potrzebujemy też szerszych polityk, jak przebudowa planowania urbanistycznego, aby zachęcać do aktywnego stylu życia.

Ultra-przetworzona żywność sprawia, że nastolatki jedzą nawet gdy nie są głodne – to jeden z mechanizmów, który napędza epidemię otyłości. Nasze dzieci są bombardowane reklamami, otoczone tanimi, wysokokalorycznymi produktami i żyją w środowisku zaprojektowanym tak, by minimalizować ruch.

Okno możliwości: działaj przed 2030 rokiem

Jest jednak nadzieja. Dr Kerr podkreśla: „Pomimo tych ustaleń wskazujących na monumentalne porażki społeczne i brak skoordynowanych globalnych działań, nasze wyniki dają optymizm, że tej trajektorii można uniknąć, jeśli działania nastąpią przed 2030 rokiem”.

Mamy pięć lat na opracowanie i wdrożenie natychmiastowych planów działania. Pięć lat, żeby odwrócić trend, który w przeciwnym razie będzie kosztował system zdrowia i gospodarkę miliardy, a co ważniejsze – zniszczy zdrowie i jakość życia całego pokolenia.

Szczególnie ważna jest grupa starszych nastolatek w wieku 15-24 lat, wchodzących w wiek rozrodczy. „Otyłe nastolatki to główny punkt zainteresowania, jeśli chcemy uniknąć międzypokoleniowego przenoszenia otyłości, chorób przewlekłych oraz straszliwych kosztów finansowych i społecznych w przyszłych pokoleniach” – mówi Dr Kerr.

Co możemy zrobić już teraz?

Jako trenerzy, rodzice i osoby pracujące z młodzieżą, nie możemy czekać na działania rządów. Oczywiście potrzebujemy zmian systemowych, ale możemy działać lokalnie:

• Edukować dzieci i rodziców o zdrowym odżywianiu i aktywności fizycznej
• Tworzyć środowiska sprzyjające ruchowi – w szkołach, klubach, społecznościach lokalnych
• Wspierać rodziny w budowaniu zdrowych nawyków żywieniowych
• Lobbować na rzecz zmian politycznych na poziomie lokalnym i krajowym
• Dawać przykład – dzieci uczą się przez obserwację dorosłych

Nie możemy pozwolić, by kolejne pokolenie stało się ofiarą epidemii otyłości. Czas na działanie jest teraz – nie za pięć, dziesięć czy dwadzieścia pięć lat. Teraz.

Źródło: The Lancet

FAQ