„Zakończ serię z dwoma powtórzeniami w zapasie” albo „zrób ósemkę w skali wysiłku” – obie komendy mają prowadzić do tego samego: zatrzymania serii w określonej odległości od upadku mięśniowego. Zespół z Uniwersytetu Nowej Południowej Walii, współpracujący z badaczami z Nowej Zelandii i USA, sprawdził, która z metod pozwala trafniej ocenić, ile powtórzeń jeszcze zostało.
- 1. Jak przeprowadzono badanie?
- 2. Co wykazały wyniki?
- 3. Którą metodę wybrać w praktyce?
- 4. FAQ
- 4.a Czym jest zapas powtórzeń, a czym skala wysiłku Borga?
- 4.b Czy zapas powtórzeń jest dokładniejszy niż skala wysiłku?
- 4.c Czy badanie wskazuje na związek przyczynowy?
- 4.d Kogo dotyczyło badanie i jakie ma ograniczenia?
Jak przeprowadzono badanie?
W badaniu wzięło udział 32 uczestników: 19 wytrenowanych i 13 bez doświadczenia treningowego. Wykonywali oni wyciskanie na maszynie oraz prostowanie nóg na maszynie, z obciążeniem 75% ciężaru maksymalnego na jedno powtórzenie.
Zastosowano losowy układ naprzemienny: każdy uczestnik przeszedł dwie sesje, w jednej oceniał wysiłek liczbą powtórzeń w zapasie, w drugiej skalą wysiłku Borga. Kolejność sesji i ćwiczeń była losowa. W trakcie serii uczestnik zgłaszał na głos moment, w którym uważał, że zostały mu dwa powtórzenia w zapasie albo że osiągnął ósemkę w skali wysiłku. Następnie kontynuował serię do upadku mięśniowego.
Dokładność obliczono jako różnicę między faktyczną liczbą powtórzeń, które uczestnik jeszcze wykonał do upadku, a liczbą przewidzianą w chwili zgłoszenia.
Co wykazały wyniki?
Obie metody były równie dokładne. Różnice między nimi były znikome w obu ćwiczeniach:
- wyciskanie na maszynie: średnia różnica wyniosła minus 0,03 powtórzenia (przedział ufności od minus 0,50 do 0,44),
- prostowanie nóg: średnia różnica wyniosła 0,16 powtórzenia,
- w żadnym z ćwiczeń różnica nie była istotna statystycznie.
Poziom wytrenowania nie wpłynął na różnicę w dokładności między metodami. Początkujący i zaawansowani radzili sobie z obiema skalami podobnie.
Którą metodę wybrać w praktyce?
Skoro dokładność jest zbliżona, o wyborze mogą decydować inne kwestie. Zapas powtórzeń jest bardzo intuicyjny: „ile jeszcze dałbym radę zrobić?”. Skala Borga wymaga zapamiętania, co oznacza dana liczba, ale daje jeden uniwersalny język do opisu wysiłku. Dla początkujących prostsza bywa pierwsza opcja, bo odnosi się do czegoś policzalnego. Osobie, która ma już swoją skalę wysiłku w głowie, nie ma powodu jej zmieniać.
Abstrakt nie podaje, jak duże były średnie błędy oceny względem faktycznej liczby powtórzeń do upadku. Badanie odpowiada na pytanie, czy jedna metoda jest lepsza od drugiej, a nie na to, czy któraś jest bardzo precyzyjna. Ćwiczenia na maszynach, jedno obciążenie i jeden docelowy poziom wysiłku to też wąski zakres warunków. Ćwiczenia ze sztangą i hantlami oraz inne obciążenia nie były testowane.
FAQ
Czym jest zapas powtórzeń, a czym skala wysiłku Borga?
Zapas powtórzeń to liczba powtórzeń, które jeszcze dałbyś radę wykonać przed upadkiem mięśniowym. Skala wysiłku Borga to liczbowa ocena odczuwanego wysiłku. W badaniu porównywano obie metody jako sposób przewidywania, ile powtórzeń zostało do upadku.
Czy zapas powtórzeń jest dokładniejszy niż skala wysiłku?
Nie. W wyciskaniu i prostowaniu nóg na maszynach różnice w dokładności były znikome i nieistotne statystycznie. Dotyczyło to zarówno osób wytrenowanych, jak i początkujących.
Czy badanie wskazuje na związek przyczynowy?
Badanie miało charakter eksperymentu z losowym przydziałem kolejności sesji, a nie obserwacji. Porównywało jednak tylko dokładność dwóch metod w określonych warunkach. Nie sprawdzało wpływu żadnej z nich na efekty treningu, takie jak przyrost siły czy masy mięśniowej.
Kogo dotyczyło badanie i jakie ma ograniczenia?
Wzięło w nim udział 32 osoby, w tym 19 wytrenowanych i 13 bez doświadczenia. Wykonywały wyciskanie i prostowanie nóg na maszynach z obciążeniem 75% ciężaru maksymalnego, a celem było dwa powtórzenia w zapasie lub ósemka w skali wysiłku. Wyników nie można automatycznie przenosić na ćwiczenia ze sztangą i hantlami ani na inne obciążenia.
Źródło: Holmes G. i in., Journal of Sports Sciences, 2026
Newsletter treningowy
Uruchomiłem w końcu newsletter. Jeśli się zapiszesz, nie częściej niż raz w tygodniu otrzymasz e-mail z zestawieniem najciekawszych artykułów ostatnich dni, wybranymi treściami około-treningowymi oraz informacjami o godnych uwagi promocjach.
Obiecuję nie spamować :)




