Nordic curl (po angielsku także Nordic hamstring exercise) to ćwiczenie na mięśnie kulszowo-goleniowe, czyli tylną stronę uda. Wykonujemy je w klęku z zablokowanymi o coś stopami przez opuszczenie tułowia do przodu z zachowaniem wyprostowanych bioder. Opad tułowia kontrolują mięśnie tylnej strony uda: dwugłowy, półścięgnisty i półbłoniasty. To trudne ćwiczenie, bo hamujemy ciężar całego tułowia na długiej dźwigni. W swojej pracy daję je osobom zaawansowanym, a początkujący zaczynają od uginania nóg na piłce albo na TRX.
- 1. Jak wykonać nordic curl?
- 2. Które mięśnie pracują w nordic curl?
- 3. Jakie są warianty nordic curl?
- 4. Jak włączyć nordic curl do planu?
- 5. Nordic Curl w badaniu: skuteczne w hipertrofii?
- 6. Czy nordic curl chroni przed naciągnięciem?
- 6.a Czy nordic curl zapobiega naciągnięciom mięśnia dwugłowego?
- 6.b Co robić, gdy nie utrzymam opadania?
- 6.c Ile razy w tygodniu robić nordic curl?
- 7. Bibliografia
Jak wykonać nordic curl?
Do wykonania nordic curl potrzebujemy maty pod kolana i czegoś, co zablokuje nasze stopy. Może je trzymać partner albo stabilna, nieprzesuwająca się poprzeczka. Sprawdzają się w tej roli zarówno dedykowane przystawki do rack’ów, niektóre drabinki gimnastyczne lub mocno obciążona sztanga ustawiona na niskich hakach. Przez cały ruch biodra zostają wyprostowane.
- Uklęknij na macie, zablokuj stopy i ustaw tułów pionowo. Ręce trzymaj przed klatką, a pośladki i brzuch napnij.
- Pochylaj się do przodu sztywno, jak deska, tak by ciało tworzyło prostą linię od kolan do głowy. Kolana stopniowo się prostują, a mięśnie tylnej strony uda hamują ten ruch.
- Opadaj powoli, przez 3-4 sekundy, i nie pomagaj sobie zginaniem bioder.
- Gdy mięśnie nie będą już w stanie utrzymać tułowia, zaczniesz opadać szybciej. Wtedy złap się dłońmi, jak w dolnej pozycji pompki.
- Odepchnij się rękami od podłogi i wróć do pozycji wyjściowej. Przy powrocie ręce mogą wykonać większość pracy, bo w tym ćwiczeniu liczy się przede wszystkim opadanie.
Najczęstsze błędy w nordic curl to:
- Zgięte biodra. Pośladki uciekają do tyłu, dźwignia się skraca i ćwiczenie robi się lżejsze. Zmniejsz zakres albo użyj gumy.
- Zbyt szybkie opadanie, krótsze niż 3 sekundy. Tułów po prostu spada, a mięśnie nie hamują go w całym zakresie.
- Słaba blokada stóp. Stopy się unoszą i tracisz napięcie. Popraw zaczep albo mocniej dociśnij kostki.
Które mięśnie pracują w nordic curl?
Nordic curl angażuje całą tylną stronę uda, a mięśnie wydłużają się w nim pod obciążeniem, czyli wykonują pracę ekscentryczną:
- głowa długa mięśnia dwugłowego uda zgina kolano, prostuje biodro i najczęściej ze wszystkich mięśni tylnej strony uda ulega naciągnięciu,
- głowa krótka mięśnia dwugłowego uda zgina kolano, ale nie działa na biodro,
- mięsień półścięgnisty i mięsień półbłoniasty zginają kolano i prostują biodro,
- pośladki i mięśnie prostujące grzbiet utrzymują biodra w wyproście.
Głowa długa mięśnia dwugłowego, półścięgnisty i półbłoniasty przechodzą przez dwa stawy: biodrowy i kolanowy. W nordic curl biodro jest wyprostowane i stoi w miejscu, więc zmienia się tylko kąt w kolanie, a te mięśnie są rozciągnięte mniej niż przy zgiętym biodrze i prostym kolanie. Ma to znaczenie przy porównaniu z uginaniem nóg na maszynie w badaniu opisanym niżej.
Jakie są warianty nordic curl?
Pełny nordic curl wymaga dużej siły, dlatego jeśli nie jesteś w stanie kontrolować opadania, zacznij od łatwiejszego wariantu:
- Nordic curl z gumą. Zaczep gumę wysoko za plecami i załóż ją pod pachami, na wysokości klatki piersiowej. Guma ciągnie tułów do tyłu i odciąża go, dzięki czemu możesz opadać niżej i wolniej. Po cieńszą gumę sięgnij wtedy, gdy wszystkie serie zrobisz z opadaniem trwającym 3-4 sekundy.
- Krótszy zakres. Opadaj tylko tak nisko, jak jesteś w stanie utrzymać tempo 3-4 sekund, a potem złap się rękami. Z czasem schodź coraz niżej.
- Nordic curl na maszynie GHD (glute ham developer). Platforma blokuje kostki, a kolana opierają się na poduszce. Ruch wykonujemy tak samo jak na macie. To nie to samo co glute ham raise (GHR) – tam uda opieramy na poduszce i oprócz kolan pracują także biodra.
- Ćwiczenia przygotowawcze. Siłę zginania kolana z uniesionymi biodrami budują uginanie nóg na piłce i slide leg curl na dyskach poślizgowych. Oba ćwiczenia są łatwiejsze od nordic curl, ale go nie zastępują. O progresjach uginania nóg na piłce możesz przeczytać tutaj.
Jak włączyć nordic curl do planu?
Nordic curl wykonujemy po głównym ćwiczeniu dnia, na przykład po przysiadzie albo martwym ciągu, bo zmęczone mięśnie tylnej strony uda pogorszyłyby technikę w ciężkim ćwiczeniu wielostawowym. To ćwiczenie ekscentryczne, dlatego zaczynamy ostrożnie:
- Na początek zrób 2 serie po 3-5 powtórzeń, raz w tygodniu, przez 2 tygodnie.
- Potem przejdź na 2-3 serie po 4-8 powtórzeń, 1-2 razy w tygodniu. Między treningami zostaw co najmniej 2 dni przerwy.
- Opadanie w każdym powtórzeniu trwa 3-4 sekundy.
- Po pierwszej sesji mięśnie mogą boleć przez 2-3 dni. To tzw. zakwasy (DOMS). Nie przyspieszaj wtedy progresji.
- Przy świeżym naciągnięciu tylnej strony uda albo bólu z tyłu kolana nie zaczynaj ćwiczenia bez konsultacji z fizjoterapeutą.
Nordic Curl w badaniu: skuteczne w hipertrofii?
W 2024 roku zespół Maeo porównał nordic curl z uginaniem nóg na maszynie z mocno zgiętym biodrem, czyli w pozycji rozciągającej tył uda. Wzięło w nim udział 42 zdrowych młodych mężczyzn, podzielonych na trzy grupy po 14 osób. Dwie z nich przez 12 tygodni wykonały 34 sesje treningowe, każda z innym ćwiczeniem, a trzecia nie trenowała [1].
Pomiary rezonansem magnetycznym pokazały, że objętość mięśni kulszowo-goleniowych wzrosła o 18% po uginaniu nóg i o 11% po nordic curl. Sama głowa długa mięśnia dwugłowego urosła o 19% wobec 5%, a powierzchnia jej rozcięgna, czyli płaskiej błony łączącej mięsień ze ścięgnem, zwiększyła się o 9% wobec 3%. W grupie kontrolnej nic się nie zmieniło.
Różnił się też rozkład tego wzrostu. Mięśnie zginające kolano i dodatkowo prostujące biodro po uginaniu nóg urosły 2,2 raza bardziej niż po nordic curl. Z kolei mięśnie zginające kolano bez udziału w prostowaniu biodra (między innymi głowa krótka mięśnia dwugłowego) po nordic curl urosły 1,9 raza bardziej niż po uginaniu nóg. Siła ekscentryczna wzrosła o 17% po uginaniu nóg, o 11% po nordic curl i o 4% w grupie kontrolnej, ale statystycznie istotna była tylko różnica między uginaniem nóg a grupą kontrolną.
Autorzy uznali uginanie nóg ze zgiętym biodrem za skuteczniejsze w budowaniu masy mięśni kulszowo-goleniowych i głowy długiej mięśnia dwugłowego. Badali przy tym wielkość mięśni i siłę, a nie urazy. Nordic curl rozwijał jednak inne mięśnie niż uginanie nóg, więc oba ćwiczenia dobrze się uzupełniają. W planie możemy połączyć go z uginaniem nóg na maszynie (leg curl) albo z Romanian deadlift, czyli rumuńskim martwym ciągiem.
Czy nordic curl chroni przed naciągnięciem?
Badanie Maeo nie dotyczyło urazów, ale dla nordic curl mamy takie dane. Metaanaliza z 2019 roku objęła 15 badań i 8459 sportowców. Programy profilaktyczne z nordic curl obniżyły w nich ryzyko urazu mięśni tylnej strony uda: ryzyko względne wyniosło 0,49, czyli urazów było mniej więcej o połowę (51%) mniej [2]. Wynik dotyczy całych programów z nordic curl jako jednym z elementów.
Czy nordic curl zapobiega naciągnięciom mięśnia dwugłowego?
Programy profilaktyczne z nordic curl obniżały liczbę urazów mięśni tylnej strony uda mniej więcej o połowę. Dane pochodzą od sportowców i dotyczą całych programów, nie samego ćwiczenia. Badanie z 2024 roku sprawdzało wielkość mięśni, a nie urazy.
Co robić, gdy nie utrzymam opadania?
Załóż gumę zaczepioną wysoko za plecami, żeby odciążyła tułów, albo opadaj na krótszym zakresie i łap się rękami. Opadanie nadal powinno trwać 3-4 sekundy. Siłę zbudujesz też uginaniem nóg na piłce.
Ile razy w tygodniu robić nordic curl?
Na początku raz w tygodniu, potem 1-2 razy. Między treningami zostaw co najmniej 2 dni przerwy. Dawka to 2-3 serie po 4-8 powtórzeń.
Bibliografia
[1] Maeo S, Balshaw TG, Nin DZ, Mc Dermott EJ, Osborne T, Cooper NB, Massey GJ, Kong PW, Pain MTG, Folland JP (2024). Hamstrings Hypertrophy Is Specific to the Training Exercise: Nordic Hamstring versus Lengthened State Eccentric Training. Med Sci Sports Exerc, 56(10), 1893-1905.
[2] van Dyk N, Behan FP, Whiteley R (2019). Including the Nordic hamstring exercise in injury prevention programmes halves the rate of hamstring injuries: a systematic review and meta-analysis of 8459 athletes. Br J Sports Med, 53(21), 1362-1370.
Newsletter treningowy
Uruchomiłem w końcu newsletter. Jeśli się zapiszesz, nie częściej niż raz w tygodniu otrzymasz e-mail z zestawieniem najciekawszych artykułów ostatnich dni, wybranymi treściami około-treningowymi oraz informacjami o godnych uwagi promocjach.
Obiecuję nie spamować :)




