Trening

Czym jest trening interwałowy?

Dorian Rochowski 8 min czytania

Trening interwałowy zyskuje coraz większą popularność tak wśród osób ćwiczących rekreacyjnie, sportowców zawodowych jak i osób pragnących zrzucić zbędne kilogramy. Swoją popularność zawdzięcza nie tylko skuteczności, ale także elastyczności pozwalającej na dostosowanie go do potrzeb i możliwości każdego uczestnika. W tym artykule szczegółowo przedstawię ten rodzaj treningu. Pokażę Ci jego zalety i potencjalne wady, a także pokażę Ci na przykładach, jak taki trening może wyglądać na różnych poziomach intensywności.
Na końcu artykułu – w gratisie – znajdziesz dwa kompletne treningi interwałowe do wykonania tak w warunkach domowych, jak i na siłowni..

Trening interwałowy w pigułce

Trening interwałowy to forma ćwiczeń fizycznych, które polegają na naprzemiennym wykonywaniu intensywnych ćwiczeń i krótkich przerw, czyli interwałów. Interwały te mają na celu umożliwienie regeneracji organizmu, pozwalając na dalsze utrzymanie wysokiej intensywności treningu. To właśnie ta unikalna struktura treningu sprawia, że jest tak efektywny.

trening interwałowy - biegowy - po schodach
Bieganie po schodach może być dobrym pomysłem dla treningu interwałowego HIIT realizowanego w plenerze

Zalety treningu interwałowego

Trening interwałowy ma wiele zalet, które docenią zarówno osoby chcące poprawić swoją kondycję, jak i te, dla których priorytetem jest zrzucenie zbędnych kilogramów. Jest to też najlepsza forma treningu kondycyjnego dla osób, które są w trakcie budowy masy mięśniowej, a jednocześnie chcą zadbać o swoją wytrzymałość. Do zalet tego rodzaju treningu należy:

  • Efektywność: Trening interwałowy pozwala spalić więcej kalorii w krótszym czasie niż trening kardio o umiarkowanej intensywności.
  • Poprawa wydolności: Regularne ćwiczenia interwałowe przyczyniają się do zwiększenia wydolności sercowo-naczyniowej i ogólnej kondycji.
  • Utrzymanie masy mięśniowej: W przeciwieństwie do długotrwałych ćwiczeń aerobowych, trening interwałowy pozwala na zachowanie, a nawet zwiększenie masy mięśniowej.
  • Redukcja stresu: Trening interwałowy może pomóc w redukcji stresu i poprawie nastroju dzięki wydzielaniu endorfin.
  • Elastyczność: Można go dostosować do indywidualnych potrzeb i możliwości, co pozwala z jednej strony dopasować go do obecnej kondycji ćwiczącego, a z drugiej – ustalić logiczną progresję, która pomoże ją poprawić.
W swoich treningach interwałowych często wykorzystuję kompleksy sztangowe – takie jak na filmie powyżej – wykonywane co określony odstęp czasu (np. 1,5 minuty)

Wady treningu interwałowego

Mimo swoich licznych zalet, trening interwałowy – podobnie jak i każda inna forma treningowa – nie jest pozbawiony wad. Do najczęściej wymienianych minusów tej formy ćwiczeń należą między innymi:

  • Dłuższa regeneracja po treningu: Wysoka intensywność treningu interwałowego może wymagać dłuższego czasu regeneracji między sesjami treningowymi. To dotyczy się zarówno osób początkujących, jak i zaawansowanych. Czasem zdarza się, że trenujący muszą znacznie dłużej „dochodzić do siebie” po treningu, co może być uciążliwe np. gdy po siłowni idziemy do pracy, lub mamy coś do zrobienia w domu.
  • Wyższe ryzyko kontuzji: Ze względu na wysoką intensywność, trening interwałowy może nieść za sobą większe ryzyko kontuzji niż trening o niższej intensywności. Ten problem dotyczy zwłaszcza u osób wykonujących interwały na siłowni, z nieutrwaloną techniką wykonywania ćwiczeń lub istniejącymi problemami zdrowotnymi.
  • Nie jest dla wszystkich: Chociaż trening interwałowy jest elastyczny, nie każdy może wykonywać ćwiczenia o wysokiej intensywności, np. osoby starsze, kobiety w ciąży czy osoby z niektórymi schorzeniami – jak na przykład PFO (drożny otwór owalny serca).

Przykłady treningów interwałowych o różnej intensywności

Trening interwałowy może przyjmować różne formy i poziomy intensywności, w zależności od celów treningowych i możliwości uczestnika. Choć najczęściej spotykamy się z treningami HIIT (o wysokiej intensywności), to część osób – szczególnie początkujących – powinno swoją przygodę zacząć od innych rodzajów interwałów. 3 główne rodzaje treningu interwałowego to:

Trening interwałowy o wysokiej intensywności (HIIT)

HIIT (High-Intensity Interval Training) to trening interwałowy o wysokiej intensywności, charakteryzujący się krótkimi okresami intensywnego wysiłku fizycznego przeplatane z krótkimi przerwami. Ten rodzaj treningu najlepiej sprawdza się w przypadku osób o dużym stażu treningowym. Klasycznym przykładem takiego treningu jest Tabata. Trening HIIT wykonywany na dworze może przybrać też następującą formę:

  • 30 sekund biegu sprintem
  • 30 sekund marszu lub biegu wolnym tempem
  • Powtórz 8-10 razy
polar vs geonaute
Interwały powinniśmy wykonywać w oparciu o mierzalne parametry. Jednym z nich jest pomiar tętna – kupno dobrego pulsometru nie jest dużym wydatkiem, o czym możesz przekonać się czytając poradnik „jaki pulsometr kupić

Trening interwałowy o średniej intensywności

Interwały o średniej intensywności to forma ćwiczeń, która pozwala na dłuższe okresy aktywności fizycznej przeplatane z krótszymi przerwami. To dobre rozwiązanie dla osób, które mają za sobą już dłuższą przygodę z treningiem aerobowym. Bardzo dobrze sprawdza się także jako przygotowanie np. do kolarstwa górskiego, poprawiając parametry FTP i VO2Max. Przykładem kolarskim takiego treningu może być:

  • 3 minuty jazdy o średniej lub średnio-wysokiej intensywności (75-85% FTP)
  • 1 minuta jazdy o niskiej intensywności (55-60% FTP)
  • Powtórz 5-6 razy

Interwały o niskiej intensywności (LIIT)

Trening interwałowy o niskiej intensywności (Low Intensity Interval Training) jest idealny dla osób początkujących, które chcą stopniowo zwiększać swój poziom kondycji. Ten rodzaj aktywności możemy łatwo przeprowadzić za pomocą bieżni czy orbitreka. Przykład:

  • 5 minut marszu szybkim tempie
  • 2 minuty marszu wolnym
  • Powtórz 4-5 razy
interwały z wykorzystaniem trx
Zarówno kettlebells jak i pasy TRX mogą być przydatne w treningach interwałowych

Przykładowe treningi interwałowe do wykonania na siłowni (lub w domu)

Poniżej kilka przykładów treningów możliwych do wykonania tak z masą własnego ciała jak i sprzętem zewnętrznym. Intensywność treningu możemy zmieniać na kilka sposobów. Przykładowo w treningu z masą własnego ciała możemy np. skracać przerwy, wydłużać czas pracy lub wybierać trudniejsze wersje bazowego ćwiczenia dla zwiększenia intensywności ćwiczeń.

Trening interwałowy dla początkujących (z masą własnego ciała)

Oto prosty trening interwałowy, który można wykonać w domu, wykorzystując jedynie masę własnego ciała. Każde z wymienionych ćwiczeń wykonujemy przez 30 sekund, pozostawiając kolejne 30 na odpoczynek.

Powtórz cały zestaw 4-6 razy z minutową przerwą pomiędzy obwodami.

swing z kettlebell
Kettlebells mogą być z powodzeniem wykorzystywane w treningu interwałowym

EMOM z kettlebell

EMOM, czyli trening w którym co minutę wykonujemy określoną liczbę powtórzeń danego ćwiczenia (lub ćwiczeń) to kolejny przykład treningu interwałowego. Dla interwału o wysokiej intensywności możemy wykonać w każdej minucie:

Co mówi nauka o HIIT i interwałach

Sam pomysł treningu interwałowego o wysokiej intensywności ma konkretne źródło w literaturze naukowej — bo właśnie interwały są jedną z najskuteczniejszych metod, by poprawić wydolność beztlenową. Izumi Tabata i wsp. (1996)[1] — tak, ten sam Tabata, od którego wzięła nazwę metoda — porównał dwa protokoły 6-tygodniowego treningu. Grupa tradycyjnego cardio (70% VO2max przez 60 minut, 5 razy w tygodniu) uzyskała wzrost VO2max o około 5 mL/kg/min bez zmiany wydolności beztlenowej. Grupa HIIT (7–8 zestawów po 20 sekund pracy na ~170% VO2max z 10 sekundami przerwy) uzyskała wzrost VO2max o 7 mL/kg/min i dodatkowo 28% wzrost wydolności beztlenowej. To pierwsza twarda dowódka, że krótsze treningi o wysokiej intensywności potrafią dać lepszy efekt niż długie cardio.

Meta-analiza Milanović i wsp. (2015)[2] zebrała 28 badań obejmujących 723 uczestników i dała jasną odpowiedź na pytanie „HIIT czy klasyczne endurance?”. Oba protokoły poprawiają VO2max istotnie (HIIT +5,5 mL/kg/min vs endurance +4,9 mL/kg/min), natomiast u osób z niższym poziomem wyjściowej wydolności HIIT ma przewagę o około 3 mL/kg/min. Praktyczny wniosek: jeśli zaczynasz od zera albo wracasz po dłuższej przerwie, interwały dadzą Ci szybszą poprawę kondycji niż godzinne biegi w wolnym tempie. Jeśli jesteś już wytrenowany — różnica wyrównuje się, a decyzja między HIIT a endurance zależy od celu (maraton vs gry zespołowe) i ryzyka kontuzji.

Jeśli uważasz że materiały zawarte ma stronie są wartościowe, możesz wesprzeć Fitnessowy.NET na kilka różnych sposobów, z których najprostszym jest dokonanie dowolnego zakupu na Amazon za pośrednictwem linków umieszczonych na portalu. Więcej sposobów wspierania rozwoju strony znajdziesz w dziale wsparcie..
Dzięki przychodom z tych źródeł serwis jest bezpłatny i pozbawiony irytujących reklam.

Najczęstsze pytania o trening interwałowy

Czym jest trening interwałowy?

To naprzemienne okresy wysiłku o wyższej i niższej intensywności. W praktyce: biegniesz sprintem przez 30 sekund, potem idziesz albo truchtasz przez 30 sekund i powtarzasz ten cykl 8–10 razy. Zamiast biegu możesz użyć roweru, orbitreka, kettlebella albo masy własnego ciała — zasada jest ta sama. Krótkie zrywy wysokiej intensywności przerywane krótkimi przerwami.

Co lepsze — HIIT czy klasyczne cardio?

Zależy od celu i punktu startu. Jeśli masz mało czasu i jesteś w ogólnie dobrej formie — HIIT daje szybsze efekty w kondycji i spalaniu kalorii w krótszej jednostce czasu. Jeśli dopiero zaczynasz albo wracasz po przerwie — zacznij od spokojniejszych interwałów lub klasycznego cardio, żeby zbudować bazę. Najlepiej łączyć jedno z drugim: 1–2 sesje HIIT tygodniowo plus 1–2 dłuższe cardio w spokojnym tempie.

Ile razy w tygodniu można robić HIIT?

2–3 sesje tygodniowo to sensowne maksimum dla większości osób trenujących rekreacyjnie. Więcej wymaga solidnej regeneracji, dobrego snu i świadomej diety. Zbyt częste HIIT-y przemęczają układ nerwowy, obniżają jakość treningów siłowych i zwiększają ryzyko kontuzji. Zostaw między sesjami co najmniej 48 godzin odpoczynku.

Komu HIIT nie jest zalecany?

Ostrożnie podchodzą do HIIT-a osoby z chorobami serca, niekontrolowanym nadciśnieniem, drożnym otworem owalnym (PFO), kobiety w ciąży oraz osoby starsze bez wcześniejszego doświadczenia treningowego. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości zdrowotne — przed rozpoczęciem warto zrobić badanie wysiłkowe. W tych sytuacjach bezpieczniejszą opcją jest cardio o umiarkowanej intensywności.

Jak długo powinien trwać trening interwałowy?

Sama praca interwałowa to zwykle 10–20 minut, plus 5–10 minut rozgrzewki i kilka minut na wyciszenie. Klasyczna Tabata zajmuje tylko 4 minuty samych interwałów i wystarczy, żeby zostawić cię bez tchu. Dłuższe sesje (30–40 minut ciągłego HIIT) są dla zaawansowanych — i często kończy się tak, że spada jakość kolejnych rund, a bez intensywności HIIT traci swój sens.

Newsletter treningowy

Uruchomiłem w końcu newsletter. Jeśli się zapiszesz, nie częściej niż raz w tygodniu otrzymasz e-mail z zestawieniem najciekawszych artykułów ostatnich dni, wybranymi treściami około-treningowymi oraz informacjami o godnych uwagi promocjach. 
Obiecuję nie spamować :)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *